Ko ɗun nufi e boo ko ɗun waɗata nder Buki 9th?
Ɓe yiɗi ɓe waɗa ko haani ngam ɓe heɓa jahal yeeso nder kuuɗe maɓɓe, e maunitare kuje maɓɓe. Ɓurna ko ɗum yiɗi kanjum on waɗugo laabi nyaamndu ɗo waɗa dow ɓesdal bote kuujeeji nder leydi. E ko yaali kuuɗe ndemri, bukiiji ɗon waɗa kuugal ngal semmbiɗinki motta nyamndu e nder wuro e nder ladde.
Ɓe ɗo waɗa ɓeɗo waɗa ɗum haa laamorde leydi man, amma bo ɓe ɗo waɗi kuuɗe haa nokkuje feere bana Thiès, ko ɓe waɗi nder lewru October 31.
Ɗum waddi ko ɗum yiɗi.
Ko ɗum yiɗi ɗum heɓa ko yimɓe ɓeydata faamugo, naa ngam ɓesda kuuɗe maɓɓe tan, sey ni ɓe waɗa kuuɗe ɗe ɓuri no ɗum waɗiri bano no ɗum waɗata to ummatoore be yimɓe je yahanta nder labiiji bote.
Ko ɗum yiɗi ngam ɓe heɓa ko ɓe waɗata?
Yaram Fall, ardiiɗo babe rewɓe jee National Council on Rural Cooperation (NCCR), ɗo wi`a dow ɓe hokka lesɗe leydi jahol yeeso. Bana no o holli ha timmugo, wallitaaki hauti be hakkilo dou laabi boɗɗum bana ceede nastugo be inswuram ndemal. Ngam wala ɗi’i laabi, ndemooɓe e ɓe dabbaaji ɗon heɓa ko ɓuri semmbe ngam waylaaki yanayu e jawdi.
CNRC e holla no ɗum heɓirta ko ɓuri aawego nder nyaamndu boɗɗum; nastugo kuje ɗe ɓeydata yiɗitol ngam ɓesda jawdi je ndemri, naa ɗum haɗuki kuuɗe maɓɓe ba; be ɓeydaaki waɗugo kareji to leydi kanjum woni daliila mawnugo bote.
Ko ɗum heɓi to shiya ko ɗum waɗata.
Ɗum holli insurtech ɗum ko haani ngam ɓeydaari bote maɓɓe to yimɓe pamare be yaccuki kuuɗe demri.
Ko waɗi aawe e mari ndimu hoore mun?
Ɓe yiɗi ɓe heɓa ko ɓuri ko yimɓe naahiyaaji maɓɓe waɗata ngam ɓe keɓi njamu, nden Yaram Fall wii’i dow hakkilanki aawe ɗum laawol aranngol haa heɓugo njamu hoore; ɗoo waɗi daliila man woni, ko ɓe heɓata diga aawe nastinaɗe nder leydi ɗin no waddan shiya semmbe ngam ɓe heɓa nyaamndu maɓɓe.
Ɓurna ko ɓeɗo waɗa ɗum ngam heɓugo aawe, ɗoo waɗi Senegal ɗo seka luumaaku nder luumo duuniyaaru bee nanta shiya aawe.
Ɗum waɗi ko ɗum wi’i dow dookaaji jaɓaaki.
Laawol food sovereignty e ɗon hoo’e dow ko haani nder dookaaji ngam hakkilanki ko yiɗi yimɓe ɓe heɓata ndemri nden bo ɓe waɗata kuuɗe ɗe ɗum heɓata.
No boo kala bukiiji ɗin nastinaama nder ko haani dow waylugo diga ladde?
Ɓe hoo’i kala motta nden e NCRN ɗon laara waɗugo ndemri nder ummatoore ngam heɓugo ko yimɓe yiɗi, boo ɓe waɗata kuuɗe ɗe ɓe waɗi diga ɓiɓɓe aadama e rewɓe.
Ɗum ɗo waɗa ngam ɓe he`a ɓillaji labbaje ko waddata yimɓe pamare yaasi babe mawɗe. Ɓurnaaki kare kuungal nder inaaje ɗin ɓeydake jawdi iyalji maɓɓe e ɓesda ko laarani motta jawdi leydi man. Ɗum ɗo wallita masin haa ɓe waɗa daidai hakkunde birniji bee nanta labbaje, dow ko taskaram man holli: ɓe heɓata nyamdu nder birniji nden ɓe keɓa njamu nder labbaje.
Ɗum waddi laawol ngam ɓesda ko haani je ɓiɓɓe aadama be rewɓe.
Ɓurna hakkilo dow waylugo no waɗirta ndemri waddi ɗuuɗal kuuɗe demirɗe, ko ɓeydake semmbe ngam yimɓe kesum huuwa.
Ɗum ɗo waɗa kala ko yiɗi fuu.
E inaare nde ɓe waɗata gite nyaamndu ha hitaande 2026?
Ɓaade nden fuɗɗi e Dare Blaise Senghor de Dakar, amma boo woodi kuuɗe goɗɗe nder nokkuuje feere bano Thiès ngam ɓe semmbiɗina ko yaali nyamdu.
Ko woni ko wi'etee darnde mawnde nde 9re?
Ko ɓe ɗo wi’a dow ɗum kanjum on, ‘Ko nyamndu heɓata nder Senegal: waɗugo ko ɗum yiɗi, nyawdugo ko ɗum yiɗa, keɓinol ko ɗum yiɗta labbaje man bee nanta birniji man.’
Ko ɗume on yimɓe mawɓe je waɗata kuuɗe ɗe?
Ko ɓe ɗo waɗa ɗum ɗo kawti bee nanta hukuumaaji, ɓeɗo heɓa ko ɓe yiɗi diga ndemooɓe, ɓeɗo keɓa ko ɓe yerdi diga dabbaji maɓɓe, bee nanta yimɓe leydi man fuu.
Ko ɗume on ko ɓe yiɗi nder ndemooɓe?
Ko ɓuri semmbiɗinki hawtidiri e ɓeydaari ceedeeku, heɓuki insyaa’ara ndemri, heɓuki aawdiiji boɗɗum e wallutuki waɗugo kareeji nder inaaje.
Ko ɗun nufi e bukiiji?
Ɓe yiɗi ɓe waɗa ko haani ngam ɓe ƴowna yimɓe nder labbaje ta laawol waɗugo kuuɗe ɗe ɓe heɓata bote maɓɓe be ɓe keɓa kare kuje maɓɓe.
Ɗum waɗi ko ɗum yiɗi.
- Ɓaade nyamndu 2016 ɗon laara dow ko nandi e maajum nder Senegal.
- NCCR e yiɗi ɓesda ceede be inshora ngam ndemooɓe.
- Ɗum holli aawe e nder ko ɓuri semmbe nder waɗugo kare.
- Waylugo leydi ɗum holli dow ɗum laatoto laawol ngam ɓeddaaki ɗuuɗal yimɓe nder labbare.
- Ndeen fuf na waawi miijoo e ñiɓdi 31 lewru Octobri, ley Thiès.
Ɗum waɗii
Duuɗal nyamndu e 2016 ɗon nder ko ɓuri semmbiɗinki nder bolle dow njamu hoore mun. E ko ɓe waɗi nder haalaji maɓɓe, ɓe ladde holli dow jawdi nyamndu wala no ɗum heɓirta to walaa mballa mawɗum. Ɗum holli ɓe heɓi jahal yeeso nder andal, hakkilanki aawe e waɗugo kare kuje ɗe ɗum waɗata ngam waylugo ndemri yaago laawol ɓamtuki darnde ummatoore e mawnugo moftal-jawdi, ko waddi keɓal nyamdu dow ɗuuɗal yimɓe nden bo waɗirta nokkuuje labbare.
