Aduna

Agroecology: e ɗum huuda nder lesɗe 23 ɗe Afirka.

Agroecology nde ɓe ɗo waɗa ɗum nder ko ɓuri anndeeki haa duuniyaaru, fuɗɗi on diga Niaguire, Senegal. Duɗal ngal hawtai rewɓe ladde e tiggol ndemooɓe diga lesɗe Afirka 23 ngam ɓe waɗa ko haani nder kuuɗe maɓɓe. Ɗum, ko wi'etee We Are the Solution e Thousand Currents, yiɗi ɓeydaari njamu ngam heɓugo botee to waylaaki seɗɗa nder adunaaru. Kala motta ɗun ɗon nder ko yaali kuuɗe ɗenngal ngam heɓa semmbe haro siyaasaku ndemri. Binndi nden hoo’i ko ɓe yiɗi dow kuuɗe ɗe, e miskilaaji jamu yimɓe e boo no ɓe waɗata kuuɗe ɗen.

Agroecology: e ɗum huuda nder lesɗe 23 ɗe Afirka.

Ko waɗi ɓe yiɗi hawtuki agroecology?

E ko Mariama Sonko, ardiiɗo motta ‘We Are the Solution’ (NSS) wii’i, ferɗoodiral kalmaaji e kuuɗe ɗen nasti nder huudeeji ɗuɗɗi ɗi ɓe waɗata nder Afirka.

Ko ɗum yiɗi hanjum wonte tigguki famtuki hawtidirɗum dow ko agroecology ɗun e nufo, te ɓe hoo’a nder kala kuuɗe maɓɓe ɗe laato e heɓe haro hukuumaaji ferɗoodirɓe; ngam non boo, ta atal woldoodirki e kala haala goota, ɓe waɗay ka laaɓi ndemal ɗi lesɗe e inaaje.

Be wala daliilaji kautal, ɗum saɗi to ɓe holla ko haani ngam ɓe heɓa ceede yimɓe leydi man be ko haani nder labiiji hukuma je waɗata kuuɗe ɗe’e.

Ko woni ko haani dow njamu e no fellere woni?

E no agroecology ferɗoodiri e dabareeji ndemri naane ngam ɗum hokka ko yiɗi yeeso nder ngeendam dow heɓugo bote, Mariama Sonko hollii dow ɓeydaari kuuɗe bano non ɗon nder jaɓuki kare kuutinirɗe nder ɓikkoy yonki.

Ɓe yiɗi ɓesda ko ɗum waɗata ngam heɓugo ko ɓuri bote, boo ɓe ɗo jonngiti dow no ɗum waaway wadda nyawuuji keewɗi e maa waylugo yanayu duuniyaaru to ɗum naftiri bee chemicalji ɗuɗɗi.

Naftoraaki chemicals nder ummatoore.

Ngam non, ndemooɓe e ɓeydaari ko ɓe heɓi nder nyawuuji ɗi’i ngam ɓe waɗa ƴiiƴam boo ɓe wiitini hakkiilo dow no ɗum waaway waɗgo ɗum ngam ɓeydaari njamu maɓɓe.

No agroecology waaway huutirgo ngam heɓugo ko haandi dow waylugo yanayu?

"Agroecology e hokka kuuɗe goongaaje ngam haɓda e waylaaki yanayiiji Afirka ta laawol ɓesduki heɓugo nden boo hokkuki kareeji marɗi bote," bano no Zanelle Sibanda, Vice President mo Thousand Currents wii'i.

Ɗum woodi boteeji ɗuɗɗi:

  • Waylugo no leddi woni e ko ɗum heɓata.
  • Ɓesda hakkilanki ndiyam e taskaaki.
  • Tiggugo ko ɗum heɓata ngam ɓeɗo jodda nder ummatoore mballooje labbaje.
  • Hokkugo moftal-jawdi leydi be ɗustuki ko ɗum heɓata ndiga yaasi.

Ta atal heɓuki ndemooɓe, musamman rewɓe, nder ko ɓuri faaruki yeeso, agroecology waylitii haɗaru fellere nden yaaki laawol ngol heɓa jahal yeeso ko waɗata hoore mun.

Ko ɓe waɗata nder Afrika ngam waɗugo siyaasaku?

Ɓurna ko ɓeydata nder kuuɗe rewɓe ladde e ɗo jonngita dow mballa gomnati, ngam no yimɓe ummatoore heɓata jawdi maɓɓe, ɗum ɗon waɗa haaje fellel siyasa je hokkata laawol ngam ɓe mauni be ɓe jaɓata.

Ɓe nastinaɓe ɓe wii ɗum heɓan labiiji nayi ngam mballa janngirdu.

  1. Ɓesdal ceede dow lincitol ndemal ngam heɓugo ko haandi e ko ɗum yiɗi.
  2. Ɓesdal kuuɗe ummatoore ngam ɓesda waɗol bee nanta yoɓugo.
  3. Ɓe waɗi ka ɓeydaari kuuɗe ngam ɓe heɓa ceede ngam ɓe waɗa ndemri.
  4. Hawtuki agroecology nder dabareeji njamu lesɗe.

"Sub-prefect Massamba Mbaye mo Niaguis kadin o hollii ɗum nder ko yiɗi, e wi'uki "agroecology dow kiimiiyaaku yeeso" nden boo e ɗum laatoo huunde nde haandiire ngam hakkilanki ɗuuɗal tageefooji ley leydi."

Ɗum ɗo waɗa ƴamɗeeji ɗuɗɗi:

Ko ɗum tiggol ‘We Are the Solution’ (NSS)?

Waylitaare nde’e ɗun laawol waylitaare (NSS) ɗum tiggol rewɓe ladde ɓe Afirkanko’en e naptorto dow ko haani ngam heɓugo nyamndu e faaruki yeeso kare demri nder Afirka, e wiitinki hakkiilo dow hakke rewɓe.

Ko ɗuuɗi lesɗe ɗe wakilta nder kawtal?

Ɓe ɗo waɗa mofgal duuniyaaru jee Niamey ɓe kawti bee nanta wakilci leydi Afirka 23, ko hawti Senegal, Benin, Burkina Faso, Mali, Ivory Coast, Kenya, Tanzania, Namibia bee Zimbabwe.

Ko woni ko Niagara mannga waɗata?

Ko ɗum yiɗi fuuh ɗon hawta ra’ayiiji e ɗenɗe nder ɓernde ndemooɓe ngam heɓugo ko nandi e maɓɓe ngam ɓe waɗa siyaasaku dow no ɓe hawtidiri kuuɗe ɗe ndemooɓe.

Ko waɗi ikoloji agricultural e mari alaka e njamu?

Agroecology e njaɓi laabi asluwal ɗi ɗum waɗata ngam heɓugo nyawuuji to ko yiɗi ta laawol keɓaaki nyamndu boɗɗum boo ta laawol hakkilanki njamu e maayo.

Ko woni ko Thousand Currents waɗi nder fijirde film man?

Ko ɓuri duuɓi nayi, Thousand Currents ɗo hokka ɓe andal bee nanta mballal ko waɗata nder lesɗe duuniyaaru fuu ngam ɓe wallita ummatoore nde ɓe waɗi kuuɗe maɓɓe haa babal gootel.

Ɗum waɗi ko ɗum yiɗi.

  • Nder leydi Afirka 23, kawtal ngal ɓe waɗata nder Niamey ngam ɓesda ko nandi e ɗum nder ndemri.
  • NSS yiɗi ɓe waɗa bayanuuji ɗi’i ngam ɓe heɓa siyaasaku.
  • Agroecology e yiɗi hakkilanki njamu yimɓe e tabbitinki ekosistemji aslu.
  • Ɗu’um kuuɗe waɗi daliila ɓeydaaki semmbe ndemal ngam heɓugo ko nyaame e boo ɗuuɗal ndiyam.
  • Ɗum tefata semmbe siyaasa e ko haandi ngam heɓugo jahal yeeso nder kuuɗe ɗen.

Ɗum waɗii

Ɓurna no ɓe waɗata kuuɗe ndemri to leydi Niagara ɗum ko ɓuri semmbiɗinki nder heɓugo ndemri yeeso Afirka. E waylitaaki diga kuuɗe godde yaaki motta kare kuugal, ɓe ɓeydii dow ko ɓe noddi e agroecology hanjum wonte daliila mawnuki nyamndu. To ɗum laari ko woni nder njamu e maa nyawuuji jamu yimɓe, ɗum hollii laawol ɓamtaare nde ɗum heɓa darnde ɓiɓɓe aadama e adunaaru. Ɓurnaaki kala kuuɗe ɗe ɗon hawte dow no gomnati e waylita yidde ummatoore nder laaɓi ko haani.