Ko waɗi Lana Nusseibeh heɓi ƴamɓerde?
Ɗum waɗi dey yimɓe kawrital haɓɓodiiɗo e ko haɓɓodiri e hoore mum, ɓe annditirteeɓe Human Rights Groups, mbi’i ke Lana Nusseibeh na waawi laataade ardiinde ley leydi United Arab Emirates. Ɗum na miila ke ko Abu Dhabi waɗi ɗum na waawi saɗiiɓe dow darnde hooreejo leydi yimɓe. Ko haɓɓodii e ko wi’etee United Arab Emirates (UAE) na waawi gollitirtee ley konu yimɓe Sudan.
Ɗuuɗal duɗe e waɗa muhawara dow haalaaji ɗi’i. "Nder ko Ken Roth, mo Human Rights Watch (HRW) wi'i, "no ɗum waɗataako no haani" nde ɓe waɗi ka jaɓiinde dow haalaaji ɗi ley nokku on." Ɓe miijo ke suɓal Nusseibeh na waawi darnde goɗɗe ley laamuuji ko haɓɓodii e jahal yeeso leydi.
Ko haani dow ko laarani ndimu e hoore mun.
Ɓurna ko ɓe waɗata muhaawara kanjum on dow ko haani dow laamu leydi man ɗo hokka yimɓe leydi man daama dow no ɗum yiɗi joonde maɓɓe haa nder lesɗe duuniyaaru. Kate Ferguson, ardiiɗo kawtal UK NGO Protection Approaches, hollii dow walaa hujjaaji ɗin ko tabbitinii wiigo ɓe waɗayɓe kuuɗe ɗe'e e mari hakkiilo dow ko woni nder lesdi maɓɓe. E haro ɓe laartuɓe, ko ɓuri fooɗuki hanjum wonte UN wartii kare kuungal les ardugal lesɗe goɗɗe naa dow moye laatoto wala semmbe.
Ko haɓɓodii e ko United Arab Emirates waɗata dow soynde lawni ley Sudan?
Soojooɓe Sudan e yimɓe leyɗe goɗɗe na miijoo ke United Arab Emirates na wallitii soojaaɓe leydi Sudan faa ɓe wontiri e konu maɓɓe. Sooro wonngo ley Sudan na waddi majjitol yimɓe ko ɓuri 200.000, ɗum waɗi dey sooro on woɗo ɓuruɓe maaɗiraaki ley duuɓi sappo e go’o. Anndal leydi na holli ke, ko Abu Dhabi waɗi ɗum na waddi soynde semmbe ley nokkuuje ɗe.
Ley ko haɓɓodii e haalaaji ɗi, yimɓe leydi Arabiya na miijo ke ɓe anndaaka. Lana Nusseibeh hoore mum na haɓɓi ko wi’etee. Ley hiisawal German Welt, ardiiɗo leydi United Arab Emirates wi’ii ke ko haɓɓodii e United Arab Emirates yo miilo ngo ɓeydaari lugguki soynde hakkillo. O hollii ke leydi muuɗum na haɓɓodii e ko haɓɓodiri e soynde darnde makko ley nokkuuje Sudan.
Ko ɗum waddi to UN heɓata jaɓugo laamu be ko haani?
Goɓɓe boo ɓe yiɗi ko ɗun waɗata ngam no haani e nder laamu duuniyaaru, bano no ɗum waɗirta yimɓe ɗuɗɓe dow ɓe laatake e hawta e maɓɓe e kuuɗe maɓɓe ngam ɓe heɓa semmbe jawdi maɓɓe.
Ɗum holli ke, ko haɓɓodii e ɗe’e, na waawi heɓude faa hannden e kawtal siyaasaaku ɓuruɗum semmbe dow leyɗe Hirnaare. Ɗum wii canji laamu bo no waddan leydi fere jaɓata ko ɗum yiɗi. Ɗum ɗo waɗa ɗum ɓesda haaje maɓɓitina hoore bee nanta hakkilgo bee nanta teddaalu dow kuuɗe maɓɓe ngam tabbitinki njaynitirgu bee nanta hakkilanki yimɓe.
No subol ardii ngam tiggugo moftirde mawnde?
Ko laarani, subol ardiiɗo ko’e man ɗo waɗama ta laawol numo dow ko ɓe yiɗi. Ɗum doole heɓa ko ɓuri suɓol joweeɗiɗi nder suɓɓuliiji joweeɗiɗini ɗi sappo e jowi ngam ɗum waɗa moɓtootiral man. Haa fahin, ko ɓuri ɗuuɗugo haa nder yimɓe jowi ɓe ɗo waɗa mofgal veto—United States, United Kingdom, China, France, bee nanta Russia—ɗum mari semmbe ngam hokka ɗum yaake.
Ɓaawo ɓe heɓi jaɓugo ko waɗata nder kawtal hakkilanki bee nanta dimu, ɓe ɗo hokka mo dow majalisa mawnde. Haa kuuɗe, ɓe ɗo waɗa ko ɓe yiɗi dow ko ka’aɓe waɗi. Ɗum waɗii ko wi’etee ‘consensus’, ɗum wonnde daliila nde ɓe waɗayi gaasa ngam moƴƴinki hoore maɓɓe, ɗoo waddi soynde hakkilanki e kuuɗe maɓɓe wakkati Antonio Guterres fuɗɗi jotta.
FAQ: ƴamɗeeji ɗuɗɗi dow Lana Nusseibeh.
Ko waɗi NGO’en yiɗi ɓe haɓa Lana Nusseibeh?
Ɗum na miila ke yimɓe leyɗe hono Human Rights Watch e United Arab Emirates, ɓernde maɓɓe nde ɓe miilo Abu Dhabi faa ɓe wallitii SDF nder Sudan, ɗum waɗi dey ko haɓdi hooreejo UN e lugguki golleeji ɗi.
Ko woni ko United Arab Emirates wi’ata dow Sudan?
Suudan en e leyɗe goɗɗe na miila ke UAEm na waawi mballude e ƴaɓɓude golleeji yimɓe leydi Sudan, ko waɗi dey ɓe miili ke ɗum na waawi saaka konu hakkunde maɓɓe, kaɗoowo majjitol yimɓe hewɓe ko ɓuri duuɓii 200.000 ley leydi ɗin fu.
Ko woni joonde Abu Dhabi?
Ley ko Lana Nusseibeh wi’i, ley haala kaɓɓodiiɗo e soynde keewgal, leydi United Arab Emirates na haɓdi faa ndeen na miijo ke yimɓe leydi majjum yo fillaaji.
No suɓata ardiiɗo UN?
Ɓe yiɗi mo heɓa ko ɓuri jeego nder suɓol hakkilanki leydi, nden bo ɓe yiɗi o heɓa suɓal ƴamɓel go’o haa suɓɓirnde.
Ko tokki Antonio Guterres?
Nde ni, ɗum heɓii jahal yeeso nder filu dow ko haandi wala moƴƴiɗo moƴƴitaaki e darnde maako nde sarɗiiji mawɓe.
Ɗum waɗi ko ɗum yiɗi.
- Ɗuuɗɓe ley kawrital NGOs mbi'i Lana Nusseibeh wi'eteeɗo walaa ko haɓɓodii e hoore mum ley leydi Arabiya.
- Abu Dhabi e miilo ke ɗum wallitii ley ko haɓɓodii e sojaaji RSF ley konu Sudan.
- Ley leydi Arabiya, yimɓe leyɗe ɗen na miijoo ke ɓe ñiɓii Sudan.
- Ɓe yiɗi suɓol man ngam ɓe heɓa ko ɓuri jeego nder suɓal hoore, amma bo wala gootel haa nder maɓɓe mo waɗata veto.
Ɗum waɗii
Ɗum waɗi ka’idaaji ɗi ɗum waɗata ngam heɓugo jaɓugo laamu Antonio Guterres, ɓeɗo wadda haɗuki e diplomasiya duuniyaaru. Lana Nusseibeh na holla ke ko haɓɓodii e semmbe leyɗe Gulf hono no ɗe njaɓata faa ɓe waɗa kulle maɓɓe hono no yimɓe ngoorri. Nde subol hooreejo hukuuma hakkilanki ɓillaji duuniyaaru ɗo mari saɗɗaaji, ko heɓata nder subol ngol wala ɗum waɗa bayaanu dow no UN woni haa duuɓi ɓaawo ɗon, amma boo ɓeɗo waɗa bayaanu ko haani dow no ɗum huudata e konu duuniyaaru.
