Pijirlooji

Ɓe waddi ko ɓe noddi ‘’The Ziguinchor Crisis’’.

Ley lewru 27 lewru October hitaande 1960, leydi Faransa fuɗɗi sankitirgo nokkuure ardugal FDNC nde Lyndiane Coboda. Ñiɓdi ndun, ko wi’etee Mangoukouro, na waawi gollitirtee dow nokku moƴƴinde siyaasa ley Casamance. Ɗum waɗii ko wi’etee Ziguinchor, ɗum woni dow nokkuure nde ɓeɗo waɗa kaɓdi e maɓɓe. Koo ngam daliilaaji maɓɓe ɓe waɗata bayanu man, ɗum holli dow ɗum nder ko waɗi ɓe ɗo waɗa ngam ɓe heɓa darnde maɓɓe haa nokkuuje ɗe. Ɗum hollii ko waɗata ka wadduki sanne, e ko fe’ata nder diina Casamance, e no yimɓe ɓeydake yidde maɓɓe.

Ɓe waddi ko ɓe noddi ‘’The Ziguinchor Crisis’’.

No be ina waddi ko hauti be shiya lawol MDF?

"Ñiɓdi ñeeñe na miijo ley nokkuure "Mangoukouro" nde Lyndian Coboda, ley nokkuure Ziguinchor." Ɓe leydi gendarmerie ɓeydii ko haɓɓodii e golleeji sankitiinde. Ley taariki, nokku on na anndaa hono nokku mo yimɓe kawri e miijo maɓɓe faa ɓe ñiɓdi laamu leydi Casamance (Mouvement des forces démocratiques de la Casamance).

Haa nder babe man, ɓe waɗi ko ɓe ƴownata bee nanta hakkilgo dow babal ɗo ngam ɓe waɗa no haani. Nate en na wi’a ke, golle ɗen ko ɓuri heewde ley nokkuure nden. Fay ko yimɓe ɗuɓɓe na miijoo golleeji ɓe waɗi, walaa so ngoonga mawnde nde ɓe wi’i. Ɓe ɗo naftira bee mashinji dow nyiɓaalo man ngam ɓe waɗa ko haandi haa ɓeɗo fiɗi.

Ngam ni hukuumaaji waɗii ko ɗume?

Ko waɗi ka yimɓe nji’i ke ko haɓɓodii e golleeji maɓɓe, ɓe anndinii ɗum faa hannden. Ammaa, ko woni nder ɗum yo nokkuure nde siyaasa e njamu ɗo mari saɗugo masin ha fombina Senegal. Ɓaɓɓinde ñiɓdi ndun na holla ko haɓɓodii e no yimɓe mbaawi jokkude e siyaasa ley leydi Casamance.

Ɓe ɗo waɗa ko ɓe yiɗi dow no babalji ɗi woni.

Ɗum woni ko haɓɓodii e laawol ñiɓdi ley leydi Casamance, kanko woni ko haɓataaki e darnde ndeen. Ɗum waɗi daliilaji ɗuɗɗi ha duuɓi ɗi, ngam ɓesda darnde maɓɓe be ɓe fadda semmbe siyasa je nastinaama nder laamu. “Laamaaki mangukoro no ɗum fami wiigo ɗum yiɗigo leydi nastina alamaji be hakkilanki fellel nder nokkuje fere je ɓe ɗo holla.”

Ko woni ko haɓɓodii e ñiɓdi Mangoukoro?

"Ko ɓuri ko ɓe waɗi nder nyiɓaalo man, "Mangoukouro" ɗum nokkuure mawnde nde yimɓe Ziguinchor ɓeɗo laara ɗum; nden bo ɗum nokkuure marɗum semmbe ngam ɓe waɗa moɓtoɓe maɓɓe jaɓa.

Ɓaawude ñiɓdi ndun na waawi saɗiiɗe ko haɓɓodii e nokkuure ndeen. No ɗum woni ko holla no yimɓe ɓernde maɓɓe waɗata, sankitiingo ñiɓdi ndun na waawi laataade ko haɓɓodii e kulle goɗɗe ley nokku on. To lamoɓe, ɗum no hollan keerol wakkati je ɓe laarata tsariji siyasa. Ɗum hollii ke, ko waɗi ɓe miijo, na waawi saɓɓa haala annde taariihaaji ley laawol ngol yimɓe heɓaaɓe hawta.

No yimɓe leydi na miijoo dow sankitirgo?

Ko haɓɓodii e ko yimɓe woni nokku on waɗi, ɓe miijooji ke ko waɗata ɗum na waawi, ammaa so en mbaawunoo fillaade nde ɓe wi’i dow ɓeɗo waaɗii, ɗoo hollii dow ɓe njaɓii ko ɓe yiɗi.

Ko ngam marem, wala boldoodiral sarbeere wonde waɗi bayanuuji ɗi waɗata ko ɓeydata haalaji e geɓe maɓɓe. Ɗum ɗo waɗa ko ɓe yiɗi dow no ɓe hakkilanta babe man kanjum on ko waɗi muhaawara hakkunde yimɓe bee nanta hukuumaaji. No ɗum waɗirta ko haɓɓodii e golle ɗen na miijo ley ko hukuumaaji mbi'ii dow daliiliiji maɓɓe hono no ɓe waɗata golle ɗen.

Ɗum ɗo waɗa ƴamɗeeji ɗuɗɗi dow ko fe’ata.

Ko woni ko wi’etee Mangoukouro Settlement?

Mangoukoro yo nokku moƴƴinde laamu leydi Casamance, ley ko wi’etee Lyndiane Coboda, na wonnde Ziguinchor, nde ɗum woni nokku mooɓgal yimɓe leydi man.

Ko waɗi ɓeɗo waɗa filmji dow Lyndian Coboda?

Ɓe waɗii ko ɓe wi’ata ‘The 2015 Dakar Rally’ ngam ɓe waɗata mootiral hakkunde maɓɓe dow haala ka, amma bo ɓe holli mootiral man ɗum nder laawol wadduki laamu e hakkilanki ɓillaji haɓdaaku haa nokkure Senegal.

Ɗum waɗii ko haɓɓodii e ñiɓdi e ndemri?

Na woodi ko haɓɓodii e ñiɓdi, na ndeen mbaawi miilo faa ɓe waɗii golle ɗen, ley nokku on yimɓe fuf e yimɓe luttuɓe en mbaawi yi’ude kulle ɗen.

Ko woodi alaka e tiggol njamndi haa Casamance?

Ɗum waɗi ko ɓe waɗata ɗum nder haala keewɗum dow waɗugo ñiɓdi e Casamance, nde ɓe sankitii ko woni nder nokkuure nden faa ɓe heɓii ñeeñal.

Ko hukuumaaji ɓe waɗi bayanu daliila maɓɓe?

Ley wakkatiire ndeen, hukuumaaji mbaawi wi’eede ko waɗi ɗum nattinoo, faa hannden ɓe miilo ke haala kaɓɓodiiɗo e sanne fuf yo ley saa’iiji goɗɗi maa lewru woɓɓen.

Ɗum waɗi ko ɗum yiɗi.

  • Ɓe ɗo waɗa ka'idaji ko ɓe yiɗi dow no yimɓe woni haa leydi man.
  • Nde ɗum, ko wi’etee Mangoukouro, yo nokku moƴƴinde siyaasa mawnde.
  • Ko waɗata fu, ɗum waɗi dey walaa ko fiɗii e yimɓe.
  • Anniyaaji laamu leydi ndun na hollaaka.
  • Ɗum waɗi iimaaku dow ko ɓe noddi e Casamance.

Ɗum waɗii

Ɓe waɗii ka’idaaji ɗi nder ko ɓe noddi e ‘political correctness’ ngam ɓe waɗa siyaasaku dow laawol jeyal. To ɗum waɗaama be wala daliila nastinaaki, ɗon heɓa ƴami ɗuɗɗi dow waylitaare laamu e no ɓe joɗi inaaje ɗe ɓe yiɗa. Ɓaawo mangukuro holli hukuumaaji no ɓeɗo heɓa ko haani ngam ɓe semmbiɗina darnde leydi maɓɓe, nden bo ɓe acci laawol wadduki haalaji be yimɓe nder leydi man. Ɗum na miila ke ko haɓɓodii e haalaaji yimɓe fuf, faa ɓe anndinii ko waɗata sankitiingol.