Ɗum waɗi ɓeɗo waɗa biɗitol dow ko haani.
Ko ɓe wi’i e nder ko haani, Imanuwela David, moɗo bee nanta ƴamɓe maako, ɓe sankiti mo dow soideeku be soindeku ngam o waɗa soideeku haa ndemri Phala Farm nder Limpopo Province, leydi Afrika Fombinaare je lamɗo Cyril Ramaphosa mari.
Suudu on o waɗi ko wi'ata Froliana Joseph, moɗo nder saare man. O heɓi ceede ngam o walliti nder ɓesdal soide bee ɓamtol. Ɓaawo ɗon, moɗo maako Ndilinasho Joseph ɓe waɗii mo yaake nder kala daliilaaji fuu. E ko wi'etee, e ɓeɗo tabbitina dow mo waɗii ceede ɗuɗɗe ha suudu oɗo waɗa fijirde filmji.
Ko ɓuri heewde, ko haɓɓodii e haala kaɓɓodiiɗo e miilo ngoonga on, na ɗum waɗi dey ɓe ngaɗii ke wi’eteeɗo ‘’latte’’ ley leydi France.
Ɗum waɗi ɓeɗo waɗa ko haani ngam heɓa jahal yeeso nder kuuɗe maɓɓe.
Ko haɓɓodii e ko Imanuwela David waɗi, o hollii ke ɗum na waawi gollitirtee ceede ɗe. Caggal ko o hewti e lewru February hitaande 2010, mo fuɗɗi soorugo kulle mahaaɗe. Oɗo heɓi jeeɓe mawɗi, ɗo hawti bee Mercedes tati, Porsche gootel, bee Volkswagen ɗiɗi. O soodi saare bee Rolex diamond-set watch.
To o holli jawdi maɓɓe, Imanuwela David yacci to suudu daw ɓe heɓi bote maɓɓe ndiga filu. Ɗum holli filu diamonds be jangali Bitcoin. Sai ni, suuduɗo ɗo sali haalaji ɗi. Ɓe yiɗi ɓe holla dow David on mo tan waɗi hujjaji o holli dow ceede o heɓi iga banki maako.
Ɗum waɗi daliilaji ɗuɗɗi ha ko o holli dow ɓesdal risku maɓɓe be no ɓeɗo waɗa kuje ɗe, ɗoo waddi daliilaaji ɗi ɓe yiɗi hokkugo mo jaɓugo.
Cyril Ramaphosa, ardiiɗo leydi Afirka ta jannde siyaasa.
Ɓurnaaki leydi Phala warti daliila siyaasaku je ɗum noddata be Farmgate scandal. Ko wi’etee, ko haɓɓodii e hitaande 2012 nde Arthur Fraser, arɗoowo golleeji annde ley leydi France, hollii haala kaɓɓodiiɗo e sooro on. Fraser, mo woni ko haani hooreejo leydi Afirka Jacob Zuma, o wi’i Cyril Ramaphosa dow o waɗii soide e leyɗe leydi maɓɓe faa o waɗay soide.
Laamiiɗo Ramaphosa hollii ke ko laarani ɗum, na haani o wi’ii ke yo huunde nde wala noone e ko waɗata ley golleeji makko.
- Ley hitaande 2012, leyɗe goɗɗe mbi’i ke hooreejo leydi na haɓɓodii e ko wi’etee ‘interrogation’.
- Ɗum waɗi ɓe suɓii dow ɓe waɗa mo fija.
- Ley lewru May, suudu laamu ndun hollii ke leyɗe leydi ɗin na haɓɓodii e ko waɗataako nde ɓe ƴaɓɓitii haala kan.
- Ley lewru jeegaɓurdu, Cyril Ramaphosa na haɓɓi ko haɓɓodii e ƴamol leyɗe on.
Koo ngam ɗum waɗaaɗum ɓeɗo mari haali fere-fere je lamɗo, ɗo waɗi daliilaji ɗuɗɗe hollata darnde maɓɓe.
Ɗum ɗowtiri
Ko on mo ɓoggi ndewgu e Phala Farm?
David Imanuwela, mo woni haa suudu, o heɓi ceede Dollars Amerika ko ɓuri $580,000 ngam o fijata bee kawtal kuɗe, ɓe waɗi ɗum ha sodugo maasinji mawɗi, be aaguji boɗɗum, ena nyiɓugo saare.
Ko woni ko Josephine Josephs waɗi ha o waɗata?
Froliana Joseph, mo huuwi dow kuugal ngal ɓeɗo waɗa ceede ngam ɓe heɓa ko ɓe yiɗi haa saare maɓɓe, o waɗi hukuma dow mo walliti nder kawtal nastugo bee ɓamtaare, sai ni o sali iyaka maako.
Ngam meɗɗaaki ɗum nder siyaasaku?
Ko waɗi banngal ɗum, ko wi’etee political scandal, sabu ardiiɗo hukuuma leydi Arthur Fraser hollii golla dow lamɗo Ramaphosa na haɓɓodii e ceedeeku ley laamu maɓɓe, ɗoo waddi miilo dow no mo waɗata golleeji makko.
